“Besturen in een multireligieuze samenleving”

een bijdrage aan het publieke debat over waarden en normen”.

Lezing voor de IBA-studiedag 20 juni 2003

A. Noordergraaf, burgemeester van Hardinxveld-Giessendam

Samenvatting:

Gen.2:15 : “zo nam de HEERE GOD de mens en zette hem in de hof van Eden om die te bouwen en te bewaren”

Gen.3:23 : “zo verzond hem de HEERE GOD uit de hof van Eden om de aardbodem te bouwen”

In de schepping heeft God de aarde aan de mens gegeven zonder voorwaarden en beperkingen…

Wat dient onze positiebepaling te zijn in het openbaar bestuur?

Wat is besturen in een democratisch bestel?

Democratie: staatsvorm die aan het gehele volk invloed op de regering toekent en o.a. het recht op vrije meningsuiting, persoonlijke vrijheid en gelijkheid van allen voor de wet erkent.

Besturen : kiezen, keuzes maken op alle terreinen van het leven.

Compromissen sluiten: “wees niet al te rechtvaardig”, de legitimiteit van het compromis!

Grenzen!?

Waar mensen willen of moeten samenwerken is het compromis onontkoombaar!

Bijbelse posities:

 2.Kon.5:                Naaman—Elisa: Ga in vrede!

Esther 2:19,20,21: De alles besturende voorzienigheid van God; Esther wordt niet tegengehouden door

                              Mordechai; het Jood zijn stond de verhoging niet in de weg!

Gen. 41:43:           Jozefs verhoging; “Knielt!”

Taak ; opdracht; verantwoordelijkheid

Spanningsveld ….

Grenzen; toch altijd vuile handen maken; gebrokenheid van en door de zonden.

De tijden veranderen en wij met hen.

Bestuurlijk en godsdienstig staan in de branding van de tijd en ook op een keerpunt binnen onze samenleving!!

Gevolgen;een moeilijk en moeizaam proces.

De reeds aanwijsbare en nog komende algemeen maatschappelijke veranderingen  zijn van dusdanige invloed dat de traditionele banden en waarden tussen groepering/instelling/partij sterk verslappen.

Mensen selecteren op de presentatie en prestatie en veel minder op kwaliteit en inhoud.

Beeldvorming bepaalt denken en doen.

Besturen is ook vormgeven aan onze samenleving; vanuit de scheppingsopdracht een geweldige opgave!

Een geweldige krachtsinspanning met de complicerende factor: onze omgeving is wezenlijk anders dan in het verre en nabije verleden.

Een ontwikkeling in onze samenleving gaande om voor ons zo fundamentele zaken wezenlijk anders in te vullen!

Zoals: vraagstukken m.b.t. dood en leven; beleving van de zondag; een sterk toenemende jeugdproblematiek; criminaliteitsvraagstuk; openbare orde; veiligheid; de positie van de multiculturele groeperingen.

Hoe dient onze houding te zijn?

Kol. 4:5 en 6!!

“Wandelt met wijsheid bij degenen, die buiten zijn, de bekwame tijd uitkopende. Uw woord zij te allen tijde in aangenaamheid, met zout besprengd, opdat gij moogt weten, hoe gij een iegelijk moet antwoorden.”

Al zouden we de eigen standpunten willen vasthouden, dan staan we toch anders, omdat alles tegenover ons en om ons heen zich gewijzigd heeft opgesteld. Een andere positie in een totaal andere omgeving!

Te denken is aan de rol en positie van de media; beeldvorming!

Het moet blijvend gaan om de inhoud en om de vertaling daarvan.

Ook onze houding en werkwijze dient door een ieder gezien te mogen worden.

Zijn we eerlijk, helder, integer , duidelijk, oprecht in onze overwegingen en afwegingen.

Onze levensovertuiging dient in overeenstemming te zijn met onze levenshouding en levenswandel; kunnen onze gangen altijd worden nagegaan?

Besturen of leiding geven betekent vaak afzien van jezelf, betekent het leven ‘dienen’ en mensen ‘bezielen’. Zelfkennis en mensenkennis zijn hierbij voorwaarden.

Wie de ander weet te inspireren en aandacht heeft voor wat men nodig heeft, schept een situatie waarin mensen zich welbevinden en waarin jezelf vreugde en voldoening ervaart.

Het gaat om een positieve inspiratie om zodoende bijdragen te leveren aan ‘kwaliteit’ van leven en herstel van de samenleving.

Het kan en mag ons niet onverschillig zijn op welke wijze de overheid ons land regeert, de samenleving inricht en haar laat functioneren.

Wij mogen ons niet onttrekken aan onze verantwoordelijkheden.

Wij dienen bereid te blijven tot het dragen van bestuurlijke verantwoordelijkheden.

Het gaat allereerst niet om ons zelf; wij zijn maar een zeer klein schakeltje, een heel nietig instrument; het gaat om de zaak en de Naam van de Koning van de koningen.

God houdt de overheid in stand; art. 36 n.g.b.

Wij allen maken deel uit van de overheid. Een overheid waarin ‘het volstrekt autonome individu’ de norm is geworden. De samenleving is daardoor ‘uit zijn voegen getrokken’.

Het moet blijvend gaan om de verankering van de samenleving in fundamentele waarden.

Alles onderzoeken en het goede behouden; we moeten bewaren en behoeden al hetgeen bij herijking goed en nobel wordt bevonden uit het geestelijk erfgoed van de generaties die ons zijn voorgegaan.

Het is onze taak en opdracht om een verbinding te leggen tussen het absolute criterium van de eis van de wet van God en het relatieve criterium van de zedelijke draagkracht van het volk.

Omdat de omstandigheden en het ethisch draagvermogen van de burgers aan verandering onderhevig zijn, verandert ook de toepassing van het onveranderlijk beginsel.

Het is als met de projectie van de zon. Als de aarde draait, verandert ook de schaduw die de zon op de aarde werpt. Niet omdat de zon als lichtbron niet meer betrouwbaar zou zijn, maar omdat de projectie wordt bepaald door de zon en de stand van de aarde.

Zo werkt het beginsel in de praktijk. Iedere dag vereist weer een nieuwe, een eigen toepassing; daarin geldt zowel een goed inzicht in de normen te hebben als ook een grondige kennis van de problemen.

Opdracht en taak: dat alles met goede orde onder de mensen toega;

de overheid:         beschermend—sturend---doeltreffend:

                             een gerust en stil leven leiden in alle Godzaligheid en eerbaarheid

A. Noordergraaf